Inventariseren deelname

Willen mensen in het werkgebied mee doen en hoeveel geld hebben ze over voor snel internet? In deze stap gaat u na of er voldoende draagvlak is om door te gaan met het initiatief.

U heeft inmiddels veel adressen verzameld. Die kunt u gebruiken om een korte enquête rond te sturen. Dit kan door het verspreiden van een papieren enquête of met behulp van een online enquêtetool.

Welke vragen komen aan bod bij de inventarisatie?

Bij het opstellen van een vragenlijst kunt u aan de volgende categorieën vragen denken:

  • Wie zijn de gebruikers? Vragen over samenstelling van de doelgroep (locatie, gezinsgrootte, bedrijfsgrootte, inschatting internetgebruik).
  • Wat hebben ze op dit moment? Vragen over de huidige internetverbinding, en wat er wordt aangeboden op het adres.
  • Wat vinden ze van de huidige situatie? Vragen over de ervaringen met internet, de mate van tevredenheid met de snelheid van internet, hoe belangrijk men verbetering van de internetsnelheid vindt.
  • Wat willen ze en hoeveel willen ze daarvoor betalen? Vragen over wat men voor soort internet wil en hoeveel geld men daarvoor over heeft, zowel eenmalig als maandelijks.
  • Wat kunnen ze zelf doen? Vragen over de bereidheid om samen te werken, welke rol men voor zichzelf ziet en over het uitvoeren van werkzaamheden.

De belangrijkste informatie die uit de inventarisatie naar voren moet komen gaat over de betalingsbereidheid van potentiële deelnemers aan het project. Het is lastig om die vast te stellen. De kosten voor het aanleggen van snel internet zijn pas duidelijk wanneer een oplossing is gekozen en vast staat hoeveel deelnemers er zijn. Een manier om de betalingsbereidheid te toetsen is het in een enquête voorleggen van een aantal fictieve, maar realistische, aanbiedingen. Het gaat dan om een fictieve aanbieding voor snel internet met daarin de eenmalige aansluitkosten, de prijs van het maandabonnement, de contractduur en een beschrijving van de dienst, zoals de download en uploadsnelheid die wordt geleverd. De fictieve aanbiedingen zijn zoveel mogelijk gebaseerd op de informatie uit de voorgaande fasen.


Tip: Het peilen van de betalingsbereidheid is voor meer bedoeld dan het krijgen van een idee van het aantal deelnemers bij verschillende aanbiedingen. Het is ook een manier om de mogelijke deelnemers voor te bereiden op de mogelijke aansluitkosten die zij moeten bijdragen. Helaas stranden veel initiatieven omdat de (hoge) eigen bijdrage vooraf niet duidelijk was. Zorg voor een realistische schatting van de kosten bij verschillende deelnemerspercentages.


Balans tussen genoeg vragen en niet overvragen
Natuurlijk kan (en zal) uit de enquête blijken dat behoeftes uiteen lopen. Het is een uitdaging om de balans te vinden tussen het stellen van voldoende vragen om genoeg informatie boven water te krijgen en het voorkomen van te veel vragen waardoor de deelnemers de enquête niet of slechts gedeeltelijk invullen.

Open en gesloten vragen
Een combinatie van open (kwalitatieve) vragen en gesloten (kwantitatieve) vragen is aan te raden. Open vragen die respondenten in tekst kunnen beantwoorden, geeft de bewoners en ondernemers in het werkgebied de kans hun hart te luchten over de huidige situatie en suggesties te doen voor verbetering. Dat kan leiden tot nieuwe inzichten. Gesloten vragen waarbij bijvoorbeeld uit categorieën moet worden gekozen of een getal moet worden ingevuld, zijn sneller in te vullen en makkelijker te gebruiken voor de analyse van gegevens.

Groeperen van de uitkomsten
Tenslotte is het handig om vooraf te bedenken hoe de informatie logisch kan worden gegroepeerd, geanalyseerd en gepresenteerd. Wilt u bijvoorbeeld onderscheid maken naar bepaalde type gebruikers (bijvoorbeeld recreatie/horecahouders, agrariër, zelfstandig ondernemer, alleenstaande, oudere, gezin). of naar locatie (bijvoorbeeld indeling naar bepaalde wijken), een indeling naar de mate van ontevredenheid met de huidige situatie, of een indeling naar betalingsbereidheid.


Tip: Als u de adresgegevens, type bewoner en de betalingsbereidheid combineert, kunnen de resultaten worden gepresenteerd in een kaart van het werkgebied. Daarmee maakt u in één oogopslag inzichtelijk of de bereidheid tussen gebruikersgroepen verschilt.


Hoe zorg ik er voor dat mensen meedoen aan de inventarisatie?

Hoe meer mensen meedoen aan de inventarisatie, hoe beter het beeld is dat u krijgt over de interesse en betalingsbereidheid.

Als veel mensen meedoen, betekent dat vaak dat het onderwerp 'snel internet' leeft, en dat er behoefte is aan verbetering. Zet de enquête uit onder alle bewoners en ondernemers in het verwachte werkgebied. Als het goed is, heeft u inmiddels een adressenlijst, zodat u bewoners en ondernemers in het gebied per e-mail of brief kunt informeren over de inventarisatie. Misschien kunt u de adressen vooraf indelen in gebruikerstype. Dat maakt het mogelijk de inventarisatie gerichter te doen, bijvoorbeeld door via ondernemersverenigingen of bedrijfsorganisaties zoals de LTO, RECRON of de Vekabo, een oproep te doen om mee te doen aan de inventarisatie. Ook uw lokale ambassadeurs kunnen aandacht vragen voor de inventarisatie. Uiteraard kunt u de inventarisatie ook via de website, social media en lokale media aankondigen.

Hoe voer ik de inventarisatie uit?

Een (online) enquête is een veelgebruikte methode om informatie te verzamelen. Het is tegelijkertijd een goede kans om het draagvlak te vergroten door informatie over de mogelijkheden mee te geven.

Hoe voer ik een enquête uit?

Informatie verzamelen kan online, schriftelijk, telefonisch of via persoonlijk contact. Wat een geschikte vorm is hangt af van de omvang van de vragenlijst en de grootte van het te ondervragen gebied en doelgroep. Voor een online enquête bestaan professionele tools, maar er zijn op internet ook goede gratis of vrij te gebruiken enquêtetools te vinden. Sommige zijn volledig extern en online, andere moeten worden geïnstalleerd. Dat laatste kost meer werk, maar maakt het vaak makkelijker om controle te houden over de gegevens.

Enquête-tool kiezen?

Denk bij het kiezen van een enquête-tool na over de volgende zaken:

  • Hoe gemakkelijk zijn de enquêtevragen aan te passen of uit te breiden?
  • Hoe makkelijk is het om de enquête te testen? Hoe gemakkelijk is analyse en presentatie van de resultaten?
  • Zijn de resultaten gemakkelijk te exporteren (bijvoorbeeld naar een spreadsheet)?
  • Staat de enquête op een externe server of kan deze lokaal worden geïnstalleerd?
  • Wordt er reclame getoond?
  • Hoe is de privacy van mensen die de enquête invullen gewaarborgd?

Analyse van de resultaten

De analyse van de enquêteresultaten is erop gericht een beter idee te krijgen over de haalbaarheid van het breedbandinitiatief. Als de problemen met internettoegang en de gevoelde noodzaak voor verbetering zijn ingeschat, kan een onderbouwde en getalsmatige uitspraak gedaan worden over de haalbaarheid van het initiatief. Daarvoor moeten de resultaten in getallen of grafiekjes worden samengevoegd. Een geografische analyse van de resultaten helpt om spreiding in de interesse of betalingsbereidheid te tonen op een kaart van het beoogde werkgebied. Als uit de uitkomsten van de inventarisatie blijkt dat er bepaalde gebieden zijn met lage interesse of lage betalingsbereidheid, kan het soms nuttig zijn om het werkgebied te heroverwegen, of bijvoorbeeld de inzet van lokale ambassadeurs in dat gebied te vergroten. De uitkomsten over de betalingsbereidheid, en informatie over reacties op verschillende aanbiedingen geven inzicht in mogelijke aanpassingen in het business model (hogere eenmalige aansluitkosten en een lager maandtarief, of juist lagere eenmalige aansluitkosten en een hoger maandtarief).


Tip: Vat de resultaten samen in concrete uitspraken. Bijvoorbeeld “van de potentiële doelgroep in het werkgebied is veertig procent bereid een eigen aansluitbijdrage van € 1.500 te doen voor de aanleg van snel internet of "zeventig procent van de mensen is bereid tot een eigen bijdrage van € 500”.


Wat zeggen de resultaten?

Resultaten van een inventarisatie geven geen zekerheid. Als maar dertig procent van de mensen uit het werkgebied heeft meegedaan, dan zeggen de resultaten van de inventarisatie niet iets over het hele werkgebied. Als veel mensen meedoen, betekent dat vaak dat veel mensen belang hebben bij snel internet.

Hoe koppel ik de resultaten terug?

Het is belangrijk de mensen te informeren over de resultaten van de inventarisatie. Ongeacht of de uitkomst positied of negatief is. Analyseer de resultaten, en schrijf kort op wat de belangrijkste bevindingen zijn. Idealiter wordt bij de terugkoppeling ook aangegeven wat de vervolgstappen zijn: bijvoorbeeld het zoeken naar alternatieven of het verkleinen van het doelgebied.

Wat heb ik aan het einde van deze stap bereikt?

DRAAGVLAK

  • Draagvlak-inventarisatie is uitgevoerd.

  • Te verwachten aantal deelnemers is duidelijk.

  • Betalingsbereidheid van potentiële deelnemers is duidelijk.

REGELGEVING

  • Als het werkgebied bijgesteld moet worden, toets dan of de definties van 'wit', 'grijs' en 'zwart' gebied nog voldoen.
  • Financiën.
  • Er zijn fictieve, maar realistische dienstenaanbiedingen, inclusief tarieven en aansluitkosten voorgelegd aan de bewoners en ondernemers in het werkgebied.

Tweede meetmoment

Tijdens de afgelopen stappen is het draagvlak verder vergroot en is de behoefte van de doelgroepen in het werkgebied gepeild. De urgentie, interesse en betalingsbereidheid zijn in kaart gebracht. Met deze resultaten bekijkt u nu of u denkt dat een bedrijfsplan kan worden uitgewerkt. Overweeg om een onafhankelijke expert om advies te vragen bij dit meetmoment.