Maken bedrijfsplan

Dit is het moment om een bedrijfsplan te maken waarin u de beslissingen en informatie uit de vorige stappen opneemt en onderbouwt. Met dit bedrijfsplan kunt u vervolgens deelnemers benaderen, eventueel aanvullende financiering aanvragen of een marktpartij zoeken om mee samen te werken.

Het schrijven van een bedrijfsplan, met de cijfermatige onderbouwing, kost tijd. Het kan zijn dat het hiervoor nodig is extra informatie te verzamelen en gesprekken te voeren met verschillende partijen.

Wat staat er in een bedrijfsplan?

Het bedrijfsplan bevat alle bouwstenen die inzicht verschaffen in de haalbaarheid van het breedbandproject. Dit document gebruikt u om financiers en investeerders, en in sommige gevallen subsidieverstrekkers of andere partners ervan te overtuigen dat het plan uitvoerbaar is.

Hoe maak ik een netwerkontwerp?

Naast een bedrijfsplan is een netwerkontwerp nodig. Het netwerk moet zo goed mogelijk passen bij het werkgebied en de kosten van het aanleggen moeten duidelijk. Daarom moet er een eerste ontwerp en kostencalculatie van het netwerk worden gemaakt. Dit heet 'pre-engineering'. Het ontwerp bestaat uit een overzicht van de fysieke onderdelen die nodig zijn om het netwerk te bouwen. Denk aan mantelbuizen of ducts waarin de glasvezels worden gelegd, ondergrondse verbindingsstukken waarmee de glasvezels aan elkaar gekoppeld kunnen worden, de glasvezels zelf, eventuele wijkkasten en de plek voor de apparatuur (modems) (dit gebouw heet vaak point of presence, of area pop). Samen heet dit het passieve netwerk.

Daarnaast is er een inschatting nodig van de kosten voor materiaal en arbeid van de aanleg.

Bij het maken van het netwerkontwerp is het verstandig zoveel mogelijk aan te sluiten bij de standaarden die in de Nederlandse markt gebruikelijk zijn. Als u bijvoorbeeld grote dienstverleners op het netwerk wilt toelaten of als het netwerk in de toekomst misschien aan derden wordt verkocht.

Naast het passieve netwerk zijn er twee andere netwerklagen: de actieve laag (bijvoorbeeld de breedbandmodems ) en de dienstenlaag (bijvoorbeeld het leveren van diensten als tv, telefonie en internet). Ook voor deze lagen moet een korte beschrijving worden gemaakt van de architectuur en onderdelen.


Wat is het belang van een ‘open’ netwerk?

Kies waar mogelijk voor een open netwerk. Dit bevordert de concurrentie en zorgt ervoor dat er meer keuze is voor eindgebruikers. Bij de realisatie van glasvezelnetwerken betekent dit bijvoorbeeld dat aanbieders een glasvezel kunnen huren en hun eigen apparatuur kunnen gebruiken, of dat zij gebruik maken van de modems van een andere partij en daarmee diensten aanbieden. Zo'n open netwerk helpt ook bij het krijgen van financiële steun.

Hoe richt ik het bedrijfsmodel in?

Een van de belangrijkste keuzes die gemaakt moeten worden is de vraag welke operationele en organisatorische activiteiten het initiatief zelf uitvoert en welke u wilt uitbesteden aan een andere (markt)partij. Om tot die keuze te komen, kunt u het beste de breedbandoplossing die uw voorkeur heeft opdelen in functionele lagen en kenmerken. Inventariseer vervolgens per laag wat er moet gebeuren en wie dat bij voorkeur gaat doen.

Uit de praktijk blijkt dat het goed is de activiteiten van de werkgroep beperkt te houden. Richt u bijvoorbeeld op de financiering van de fysieke infrastructuur of eventueel op de exploitatie (verhuur) daarvan. Het is de moeite van het overwegen waard om specifieke taken, zoals het leveren van de diensten over het netwerk en onderhoudstaken, over te laten aan gespecialiseerde bedrijven. U kunt besluiten de taken uit te voeren in de huidige organisatievorm, maar het kan ook handig zijn voor een andere organisatievorm te kiezen. Denk bijvoorbeeld aan een coöperatie.

Het verdienmodel

Zodra u heeft bepaald welke bedrijfsactiviteiten u als lokaal initiatief wilt uitvoeren, is het van belang om te bepalen hoe het verdienmodel eruit gaat zien. Dit laat zien hoe uw initiatief straks geld gaat verdienen waarmee de exploitatie van het netwerk betaald wordt en eventuele schulden kunnen worden afgelost. Bij het realiseren van een glasvezelnetwerk gaat het verdienmodel met name over hoeveel het verhuren van glasvezels aan andere partijen kost.

Hoe vind ik geschikte partners?

In een marktverkenning onderzoekt u welke partijen de door u gewenste diensten kunnen leveren. Het gaat bijvoorbeeld om aannemers die de glasvezelbuizen in de grond kunnen aanleggen, maar misschien ook om partijen die de apparatuur beheren en onderhouden. Spreek met meerdere partijen en vraag bijvoorbeeld naar ervaringen met andere initiatieven. Vraag meerdere offertes aan. Dit doet u op basis van een 'programma van eisen', waarin duidelijk staat wat de partij moet leveren. Dit zorgt ervoor dat de offertes goed te vergelijken zijn.

Hoe regel ik het aanbod?

Nu u netwerkontwerp, bedrijfs- en verdienmodel en een inschatting van de investeringskosten heeft, kunt u nadenken over het aanbod voor de klanten. Als uw initiatief zich beperkt tot de aanleg en het beheer van het fysieke netwerk, moet u partijen vinden die diensten over dat netwerk gaan leveren. Gaat u een glasvezelnetwerk realiseren? Dan zoekt u een marktpartij die de interconnectie- en transportdiensten gaat leveren. U moet immers kunnen communiceren met iedereen die met het internet is verbonden, ook buiten uw eigen netwerk. Daarnaast zoekt u een of meer partijen die eindgebruikersdiensten zoals snel internet, televisie en telefonie bieden. Het is mogelijk dat één partij zowel de transportdiensten als de eindgebruikersdiensten levert. Maak in dat geval duidelijke afspraken over de voorwaarden voor openheid van het netwerk, ook met het oog op de staatssteunregels waar strenge eisen worden gesteld aan de openheid van een netwerk. Maakt u gebruik van twee afzonderlijke partijen, maak dan met beide partijen duidelijke afspraken over de exacte voorwaarden voor dienstverlening (zoals onder andere tarieven, kwaliteitsgaranties, helpdeskbereikbaarheid en facturering).

Per abonnement moet duidelijk zijn wat de exacte specificaties, voorwaarden en tarieven zijn. Kijk bij de Autoriteit Consument en Markt waar aanbieders van elektronische communicatiediensten zoals internet, televisie en telefonie zich aan moeten houden. De abonnementen zijn in dit stadium niet meer vrijblijvend: deelnemers aan het initiatief moeten er vanuit kunnen gaan dat ze krijgen wat wordt aangeboden tegen de genoemde kosten.

Naast een concreet aanbod aan diensten, moet ook duidelijk zijn of deelnemers een eenmalige of bijvoorbeeld maandelijkse extra aansluitbijdrage moeten betalen voor de financiering van hun aansluiting, en welke voorwaarden daarvoor gelden. Aangezien de aanleg van snel internet in het buitengebied veel kost, is dit vaak het geval. De hoogte van de aansluitbijdrage hangt af van het aantal deelnemers; hoe meer mensen een aansluiting nemen, hoe lager de kosten per deelnemer zijn. Het is aan te bevelen om vooraf een minimale deelnamedrempel te bepalen, zodat in een vroeg stadium vaststaat wat de maximale hoogte van de eigen aansluitbijdrage is. Overweeg om daarbij te vermelden dat die bijdrage lager wordt, als het aantal deelnemers boven die drempel uitkomt.

Hoe vind ik geschikte dienstenaanbieders?

Voor de selectie van dienstenaanbieders maakt u gebruik van een Request for Information (RfI). Hiermee stelt u alle potentiële dienstenaanbieders dezelfde vraag over de diensten die zij kunnen bieden. Vraag andere initiatieven om ervaringen hiermee of vraag een deskundige om u te ondersteunen. Als u de informatie heeft ontvangen kunt u voor het selecteren van een of meer aanbieders, een Request for Quotation (RfQ) opstellen. Dit is een verzoek tot het doen van een bod op de mogelijkheid om het door u gewenste dienstenpakket te gaan aanbieden. Een RfQ helpt zowel de dienstenaanbieder als u als afnemer om tot overeenstemming te komen, en maakt het vergelijken van aanbiedingen veel makkelijker.

Financiering

Het bedrijfsplan geeft cijfermatig inzicht in de financiële situatie van het initiatief. Het laat zien hoeveel geld er nodig is om het netwerk aan te leggen. Die informatie is grotendeels te achterhalen uit de kostenraming van het netwerkontwerp. Ook laat het zien waar het geld voor de aanleg vandaan komt. Daarnaast geeft het financiële plan inzicht in de verwachte opbrengsten en (beheer)kosten. Daarmee wordt duidelijk of er op termijn winst of verlies wordt gemaakt. Een dergelijke financiële onderbouwing is nodig voor het aanvragen en verkrijgen van externe financiering.

Externe financiering

Met het bedrijfsplan heeft u inzicht in de financieringsbehoefte van de organisatie. Op basis van de door u verwachte deelname uit de inventarisatiefase en de betalingsbereidheid onder de deelnemers in het werkgebied, kunt u een inschatting maken hoeveel eigen vermogen de deelnemers bij elkaar kunnen brengen via een eigen aansluitbijdrage. Dit is vaak niet genoeg voor de totale investering. Voor de resterende investering zijn dan andere vormen van financiering nodig. Denk aan een lening via een bank, of via de provincie of gemeente.

Aan welke voorwaarden moet ik voldoen?

Een financieringsinstelling verwacht een bepaalde zekerheid. Voor het overtuigen van een financier is een haalbaar en realistisch financieel plan cruciaal. Bespreek en deel dit plan - op schrift - met de financier. Let op dat het bedrijfsplan vanaf dit moment niet zomaar meer kan worden aangepast. Mogelijke financiering wordt verstrekt op basis van dit plan en financiers kunnen zich bedenken als het plan zonder hun medeweten wordt aangepast.

Wat heb ik aan het einde van deze stap bereikt?

ORGANISATIE

  • Keuzes zijn gemaakt over welke activiteiten onder het initiatief blijven vallen, en voor welke activiteiten andere partijen worden gezocht.
  • Organisatievorm en -structuur voor toekomstige operationele situatie is vastgesteld. Dit kan dezelfde organisatie zijn, maar dat hoeft niet.

DRAAGVLAK

  • Bedrijfsplan is in lijn met de resultaten uit het draagvlakonderzoek.

REGELGEVING

  • In geval van staatssteun (subsidies of zachte leningen, dat wil zeggen een lening die tegen gunstigere voorwaarden wordt verstrekt dan als er puur naar marktwerking zou worden gekeken) is het bedrijfsplan in lijn met de daarvoor geldende regels.
  • U heeft zicht op de eisen die worden gesteld aan dienstenaanbieders.

TECHNIEK

  • Er is een uitgewerkte technische propositie, inclusief tarieven en aansluitkosten.

  • Er ligt een beschrijving van de netwerkoplossing, inclusief ontwerp en apparatuur.

FINANCIËN

  • Bedrijfsplan is opgesteld en haalbaar.

  • Plannen zijn financieel onderbouwd.

Derde meetmoment

Uw initiatief heeft nu een bedrijfsplan, dat kan worden gebruikt om deelnemers, externe financiers en subsidieverleners te overtuigen van de haalbaarheid van snel internet. Dit meetmoment is ook een belangrijke processtap: houdt er rekening mee dat de beoordeling van het bedrijfsplan en eventuele verbeteringen minstens een aantal weken in beslag neemt.