Hoe financier ik een breedbandinitiatief?

De financiering van snel internet is een van de belangrijkste onderdelen voor een lokaal initiatief. Er zijn drie mogelijkheden: (1) de deelnemers, (2) financiële instellingen, en (3) overheden.
1) DEELNEMERS LEGGEN ZELF GELD IN

Voor het financieren van de aanleg van snel internet in het buitengebied, is bijna altijd eigen geld van de deelnemers aan het initiatief nodig. Dit heet eigen vermogen. Hoe meer de deelnemers zelf betalen, hoe minder afhankelijk een initiatief is van het geld van andere partijen, oftewel van vreemd vermogen.

Zelf geld inleggen heeft financiële voordelen: geen rente. Maar ook praktische voordelen: zekerheid, geen langdurige afbetalingen en minder administratieve rompslomp. De meest voor de hand liggende oplossing lijkt om de deelnemende bewoners en ondernemers eenmalig een eigen bijdrage te laten betalen voor aansluiting op het netwerk. Maar het nadeel is dat dat vaak om een fors bedrag gaat, dat niet iedereen (in één keer) kan betalen.

Naast het gebruik van het eigen geld van de deelnemers kan een initiatief ook waardepapieren uitgeven om extra geld aan te trekken. Dit kan in de vorm van bijvoorbeeld aandelen of obligaties. Degene die het waardepapier koopt (de 'houder') wordt daarmee mede-eigenaar van het netwerk en krijgt als het netwerk winst maakt, een deel daarvan uitbetaald (dividend).

2) FINANCIËLE INSTELLINGEN LENEN GELD

Banken, pensioenfondsen en verzekeraars zijn financiële instellingen. Zij kunnen geld lenen aan een initiatief. Dat geld heet dan vreemd vermogen. Een financiële instelling wil afspraken maken over terugbetaling van de lening. Denk daarbij aan terugbetalingstermijnen en hoeveelheid rente. Bovendien wil een financiële instelling vaak zekerheid in de vorm van een onderpand. Het netwerk kan bijvoorbeeld als onderpand dienen. Om een lening te krijgen moet een initiatief een goed financieringsplan en een bedrijfsplan hebben en vaak moet het initiatief ook een aanzienlijk deel van het geld dat nodig is zelf inleggen om aanspraak te kunnen maken op een lening.

3) SUBSIDIE EN FINANCIERINGSREGELINGEN VAN DE OVERHEID

Regionale en lokale overheden zoals provincies en gemeenten hebben ook belang bij snel internet. Verschillende provincies in Nederland hebben daarom speciale breedbandfondsen opgericht. Overheden zijn bij het verstrekken van geld wel gebonden aan Europese regels.

Soms geeft een overheid een eenmalige aansluitsubsidie aan de deelnemers. Of een overheid kan 'achtergestelde leningen' verstrekken tegen gunstigere voorwaarden (zoals een langere looptijd of lagere rente) dan wat gebruikelijk is in de markt. Ook kunnen zij een garant- of borgstelling afgeven, waarmee het initiatief een grotere kans heeft op een lening bij een commerciële kredietverschaffer. Ook hier is het opstellen van een goede business case en een solide investeringsplan belangrijk. De voorwaarden hiervoor kunnen per overheid of fonds verschillen.