Staatssteunregels

Overheden mogen niet zomaar geld investeren in de aanleg van snel internet, zij moeten zich aan de Europese regels houden.

Europese regels

Om snel internet in buitengebieden mogelijk te maken is geld nodig. Misschien kunnen de bewoners en ondernemers in het buitengebied de extra kosten voor de aanleg van snel internet in hun gebied zelf opbrengen. Vaak is er echter extra geld van een gemeente of provincie nodig. Maar overheden mogen hier niet zomaar geld in investeren. Er zijn Europese regels waar zij zich aan moeten houden, de zogenoemde staatssteunregels. Deze regels zijn bedoeld om te voorkomen dat overheden investeringen van marktpartijen ontmoedigen en de concurrentie verstoren.

Onder een aantal voorwaarden is overheidsfinanciering van snel internet toegestaan. Meer informatie hierover is te vinden de site van Europadecentraal. Het overheidsloket Europadecentraal adviseert overheden over staatssteunzaken. Wilt u als burger of ondernemer meer weten over de staatssteunregels, dan kunt u het beste contact opnemen met uw gemeente of provincie.

Witte, grijze en zwarte gebieden

Een belangrijke onderdeel van de voorwaarden van de Europese Commissie is de vraag of er in het gebied waar een overheid staatssteun aan wil verlenen, marktpartijen actief zijn die snel internet aanbieden. Bij de vraag of een netwerk telt als 'snel internet' is de techniek niet van belang, het gaat om de prestaties van het netwerk en op dit moment met name om de downloadsnelheid. De Europese Commissie maakt onderscheid in drie typen gebieden:

  1. Wit gebied: gebieden waar geen zogenaamd 'next generation netwerk' ligt en in de komende drie jaar ook niet wordt aangelegd door een marktpartij. Kortom, er is geen snel internet en dat wordt in de komende drie jaar ook niet door een marktpartij gerealiseerd.
  2. Grijs gebied: een gebied waar één netwerk ligt, of in de komende drie jaar wordt aangelegd, waarover snel internet mogelijk is.
  3. Zwart gebied: een gebied met nu, of in de komende drie jaar, twee of meer netwerken waarover snel internet mogelijk is.

Overheidssteun voor zwarte gebieden zijn wat betreft de Europese Commissie in elk geval marktverstorend en daarom in beginsel verboden. In grijze gebieden is overheidssteun, afhankelijk van bijvoorbeeld de marktomstandigheden, misschien toegestaan. Maar de Europese Commissie wil dan bekijken of er te veel marktverstoring optreedt. De overheid die geld wil steken in grijs gebied moet vooraf toestemming vragen aan de Europese Commissie. In witte gebieden is overheidssteun toegestaan als wordt voldaan aan de eisen die de Europese Commissie verder stelt. Het gaat dan bijvoorbeeld om de voorwaarde dat er sprake moet zijn van een open netwerk. Er hoeft geen toestemming gevraagd te worden aan de Europese Commissie, maar de overheidssteun moet wel gemeld worden bij de Europese Commissie.

Marktverstoring voorkomen

Het is belangrijk dat overheden zich aan de Europese regels houden om marktverstoring te voorkomen. Als dat niet gebeurt kan de Europese Commissie een onderzoek instellen. Als uiteindelijk blijkt dat de regels zijn overtreden, dan kan dat leiden tot bijvoorbeeld een rechtszaak, boete of terugvordering van de ten onrechte verleende steun.