Leges en vergoedingen

Gemeenten kunnen vergoedingen vragen voor diensten en belastingen heffen. Gebruikelijke inzet van deze instrumenten kan voor breedband initiatieven soms een zeer remmende werking hebben. Om de aanleg van breedband te stimuleren is het mogelijk en zinvol deze instrumenten creatief/bewust in te zetten. 

Voordat een marktpartij mag beginnen met de aanleg van een netwerk moet hij toestemming van de gemeente hebben. De gemeente zal daarvoor een instemmingsbesluit afgeven. Voor het afgeven van een instemmingsbesluit mag de gemeente een vergoeding vragen (leges). Deze leges mogen door gemeenten zelf worden vastgesteld maar moeten wel in relatie staan tot de administratieve handelingen die verricht moeten worden om het instemmingsbesluit af te geven en de naleving van de voorwaarden die gesteld zijn aan het instemmingsbesluit. (er mag dus geen winst op gemaakt worden en er mogen geen eisen gesteld worden die niet gedekt worden door de in de wet genoemde belangen en onderwerpen).

Hoogte van leges lopen uiteen

In de praktijk gebeurt het dat de hoogte van leges zeer sterk uiteen lopen. Dit heeft te maken met de wijze waarop gemeenten leges berekenen. Veel gemeenten bepalen de legeskosten op basis van een vast tarief voor de administratieve handelingen en daarnaast op de lengte van het aan te leggen netwerk voor de naleving van de voorwaarden (toezicht). In een recent onderzoek van de KWINK Groep is in kaart gebracht wat deze tarieven zijn en in onderstaande figuren is goed te zien hoe de bedragen uiteen lopen en  wat de ‘duurste’ en ‘goedkoopste’ gemeenten zijn. In onderstaand voorbeeld gaat het om kleine werkzaamheden voor een lengte van 10 meter. In het rapport van de KWINK groep zijn deze tarieven ook te vinden voor werkzaamheden van 125 en 5000 meter.


Mogelijkheden 

Om leges te kunnen aanpassen moeten men rekening houden met de volgende zaken: 

De tarieventabel wordt jaarlijks door het college vastgesteld. Vaak wordt dit in de begrotingsvoorstellen voor het komende jaar voorbereid. (september). Dus is het belangrijk om hier vroegtijdig over na te denken.
Tussentijd is het wel mogelijk om het nog weer aan te passen, maar ook dat vraagt de nodige voorbereiding. Denk aan ambtelijk draagvlak, pfo, beslisnota college. Er moet goed beargumenteerd worden waarom de tarieventabel gewijzigd zou moeten worden.
Voor het aanpassen van leges moet men al gauw rekening houden met minimaal twee maanden voorbereiding.
Zorg ervoor dat de vergoeding in verhouding staat met de werkzaamheden die ervoor staan.


Best practice
- Leges beperken tot kosten voor het in behandeling nemen van de aanvraag
- Metersafhankelijk tarief beperken tot een maximum lengte
- Aanleg boven een bepaalde lengte aanmerken als project en hiervoor aparte projectafspraken maken.


Vergoeding gemeentelijke apparaatskosten tijdens de aanleg

Naast de bovenstaande leges hanteren veel gemeenten het model dat de werkelijke kosten van gemeentelijke medewerkers dienen te worden vergoed. Het verdient aanbeveling hierover vooraf afspraken te maken met de breedband aanleggende partij. Om de kosten voor bijvoorbeeld een aanleggende coöperatie te stimuleren wil je zo min mogelijk financiële drempels creëren. Een gemeente kan er ook voor kiezen om de gemeentelijke inzet te dekken vanuit reguliere budgetten voor bijvoorbeeld wegbeheer.


Best practice
- Bepaal een vast bedrag voor vergoeding van gemeentelijke inzet voor een bepaalde periode


Precario 

Precariobelasting mag een gemeente niet heffen op kabels van telecomnetwerken. Dit komt voort uit de verplichting vanuit de Telecommunicatiewet om de ligging van die kabels te gedogen.